Leanfaidh triail na céimeanna seo de ghnáth:
- Giúiré a roghnú
- Ráitis Tosaigh
- Fianaise ón bhFinné agus Croscheistiú
- Argóintí Deiridh
- Tugann an Breitheamh treoir don Ghiúiré
- Plé an Ghiúiré agus Fíorasc
Tá dhá chineál cionta a thagann chun na cúirte - 'cionta achoimre' agus 'cionta indíotáilte'. Is iondúil nach mbíonn cionta achoimre chomh tromchúiseach, amhail foghail nó mionchionta tráchta ar bhóithre.
Éisteann Breitheamh leis na cásanna sin sa Chúirt Dúiche, gan ghiúiré. Is é an t-uas-phianbhreith ná 12 mhí príosúnachta i leith cion amháin. Is cionta níos tromchúisí iad cionta indíotáilte, amhail ionsaí, dúnmharú, éigniú etc.
Is gnách go reachtáiltear trialacha do na cionta seo sa Chúirt Chuarda nó sa Phríomh-Chúirt Choiriúil (atá mar chuid den Ard-Chúirt), ag brath ar thromchúis an chiona.
Roimh an triail, ní mór don ionchúiseamh Leabhar Fianaise a thabhairt don chosaint, ina leagtar amach an fhianaise atá beartaithe acu a chur i láthair sa chás i gcoinne an chosantóra (an duine atá ar triail).
Tosaíonn an triail leis an díotáil - achoimre ar an gcúiseamh/na cúisimh i gcoinne an chosantóra - á léamh amach ag cláraitheoir na cúirte (féach ar an leathanach Cé atá i Seomra na Cúirte chun míniú a fháil ar ról gach páirtí i gcás). Déanann an t-ionchúiseamh óráid tosaigh a thabhairt ansin, agus d'fhéadfadh ráiteas tosaigh ón gcosaint a bheith ina dhiaidh sin
An cás a bhaineann leis an ionchúiseamh
Osclóidh abhcóide ionchúisimh an cás trí insint don ghiúiré faoi ábhar a bheartaíonn an t-ionchúiseamh a chruthú. Tugann siad breac-chuntas ar na fíricí ó thaobh an ionchúisimh de chun a thaispeáint don ghiúiré cad a rinne an cosantóir, conas a rinne sé é, agus cén fáth.
Tar éis an t-aitheasc tosaigh, déanfaidh an t-ionchúiseamh finnéithe a ghlaoch agus a cheistiú - tugtar 'príomhcheistiú' air seo. Cuirfidh an t-abhcóide ceisteanna ar na finnéithe chun ligean dóibh a scéal a insint agus a gcuid fianaise a thabhairt ina bhfocail féin. Féadfar doiciméid agus ráitis a chur isteach. Féadfar fianaise fhóiréinseach a thabhairt isteach mar thaispeántais (amhail baill éadaigh, doiciméid nó airm).
Go minic bhí an finné i láthair nuair a rinneadh an cion, mar an t-íospartach nó mar mhaor. Is féidir le finné a bheith ina gharda ag tabhairt sonraí faoin ngabháil, ina dhochtúir ag tabhairt fianaise leighis nó ina oifigeach fóiréinseach ag tuairisciú na bhfionnachtana. Bíonn sainfhinnéithe ag roinnt trialacha (e.g. an Phaiteolaí Stáit nó an Paiteolaí Stáit Cúnta). Is daoine gairmiúla iad seo a n-iarrtar orthu a dtuairim shaineolach a thabhairt ar fhianaise shonrach.
Nuair a bheidh an t-ionchúiseamh críochnaithe, tá an deis ag an gcosaint gach finné a cheistiú, chun aon laigí nó aon chontrárthachtaí ina bhfianaise a aimsiú - tugtar croscheistiú air seo. Má tá sé i gceist ag an gcosaint agóid a dhéanamh i gcoinne fhianaise finné ionchúisimh, ní mór don abhcóide cosanta bunús na hagóide a mhíniú don fhinné.
An cás ar son na cosanta
A luaithe a bheidh finnéithe uile an ionchúisimh ceistithe, croscheistithe agus, más gá, athscrúdaithe ag an ionchúiseamh, tosóidh an chosaint. Osclóidh an t-abhcóide cosanta an chosaint - i dtriail choiriúil glactar leis go bhfuil an cúisí neamhchiontach agus féadfaidh an chosaint a roghnú gan finnéithe a ghlaoch nó fianaise a chur i láthair.
Is faoin ionchúiseamh atá sé a chruthú go bhfuil cosantóir ciontach thar amhras réasúnach (an dualgas cruthúnais). Níl le déanamh ag an gcosaint ach a thaispeáint go bhfuil imthosca ann inar féidir amhras a chaitheamh ar chás an ionchúisimh. Ciallaíonn sé sin, má tá cúiseanna féideartha eile leis an méid a tharla, gur cheart don ghiúiré tairbhe an amhrais a thabhairt don chúisí.
An breitheamh
Bíonn an breitheamh i gceannas ar an triail agus is iad an cinnteoir nuair a thagann aon saincheisteanna dlí chun cinn. Féadfaidh siad idirghabháil a dhéanamh tráth ar bith le linn na trialach chun stop a chur le ceistiú nó argóint neamhábhartha, nó chun saincheisteanna a shoiléiriú. Rialóidh an breitheamh freisin nuair a chuirfidh an t-ionchúiseamh nó an chosaint i gcoinne línte ceistithe. Is faoin mbreitheamh atá sé cinneadh a dhéanamh maidir le pointí dlí. Uaireanta iarrtar ar an ngiúiré an chúirt a fhágáil agus pléann an breitheamh agus an t-abhcóide na hargóintí dlíthiúla sin.
Óráidí deiridh ón ionchúiseamh agus ón gcosaint
Nuair a bhíonn deis acu a gcás a chur i láthair agus agóid a dhéanamh i gcoinne na fianaise a chuireann an taobh eile i láthair, glacann an dá thaobh 'sos', rud a chiallaíonn nach gcuirfear níos mó fianaise i láthair don ghiúiré sula ndéanfar argóintí deiridh. Is éard atá i gceist leis sin achoimre a dhéanamh ar na fíricí don ghiúiré agus béim a leagan ar fhiúntas a gcásanna faoi seach.
Achoimre agus treoir ón mbreitheamh
Ag deireadh na trialach, míneoidh an breitheamh an dlí don ghiúiré agus déanfaidh sé achoimre ar fhíorais an cháis. Tabharfaidh an breitheamh treoracha maidir le dualgais an ghiúiré sula seolfar iad chun breithniú a dhéanamh ar fhíorasc agus chun breithniú a dhéanamh air. Treorófar don ghiúiré é féin a theorannú don fhianaise a chuirtear i láthair sa chúirt agus don fhianaise sin amháin.
An fíorasc
Má tá an fíorasc ciontach, leanfaidh pianbhreith é seo, b'fhéidir ag dáta níos déanaí. Déanfaidh an breitheamh cinneadh maidir leis an bpianbhreith atá le forchur. Má fhaightear neamhchiontach iad, éigiontaítear an cosantóir.
